Po przerwie do polskich aptek i przychodni powracają bezpłatne szczepienia przeciw COVID-19. Jednak tej jesieni to szczepienia przeciw grypie cieszą się największym zainteresowaniem pacjentów. Farmaceuci przyznają w Medonecie, że zauważają wzmożony ruch związany z tymi preparatami, a seniorzy coraz częściej pytają o możliwość zaszczepienia się przeciw obu chorobom podczas jednej wizyty.
W Polsce liczba punktów szczepień w aptekach znacząco wzrosła. Według danych z przełomu lat 2025 i 2026 działa już 2440 aptecznych punktów szczepień, podczas gdy w sierpniu 2025 r. było ich około 1600. Oznacza to, że niemal co czwarta apteka w kraju oferuje możliwość zaszczepienia się na miejscu. Pacjenci mogą zapisać się na szczepienie przeciw COVID-19 zarówno w przychodni podstawowej opieki zdrowotnej, jak i w aptece prowadzącej punkt szczepień. Termin ustala wybrany punkt, a zgłoszenie nie wymaga e-skierowania.
W sezonie 2026/2027 dostępne będą bezpłatne, zalecane szczepienia przeciw COVID-19. Jak przekazała farmaceutka Klaudia Ćwiąkała, osoby powyżej 12. roku życia będą szczepione preparatem Spikevax XFG firmy Moderna w jednodawkowym schemacie, natomiast dla młodszych dzieci przewidziano szczepionkę w dawce pediatrycznej. Szczepionki dystrybuowane są do punktów szczepień przez system publiczny, a rozpoczęcie szczepień w danym miejscu zależy od terminu odbioru preparatów z powiatowej stacji sanitarno-epidemiologicznej. Obecność punktu na liście nie zawsze oznacza, że szczepienia już się tam rozpoczęły.
Ministerstwo Zdrowia informuje, że u pacjentów powyżej 12 lat stosowana będzie jednodawkowa szczepionka w dawce 50 mikrogramów, podawana z ampułko-strzykawki. W przypadku osób z ciężkim niedoborem odporności lekarz może zdecydować o dodatkowej dawce, nie wcześniej niż po dwóch miesiącach od poprzedniego szczepienia.
COVID-19: aktualna sytuacja i poziom wyszczepienia
Od kilku miesięcy liczba zachorowań na COVID-19 utrzymuje się na niskim poziomie. Ostatni wzrost przypadków odnotowano w październiku 2025 r., kiedy wskaźnik wynosił 84 na 100 tys. osób. Obecnie, według najnowszych danych Centrum e-Zdrowia, parametr ten spadł do 2,6. Szczegółowe dane dotyczące poziomu wyszczepienia nie są prowadzone tygodniowo, jednak dane miesięczne wskazują, że najchętniej szczepią się seniorzy, zwłaszcza w grupie wiekowej 70-74 lata.
Farmaceuta Mariusz Politowicz podkreśla w Medonecie, że wirus SARS-CoV-2 nadal istnieje i będzie obecny w przyszłości. Zwraca uwagę, że od decyzji naukowców i pacjentów zależy, jak będzie się rozprzestrzeniał, zachęcając do korzystania z bezpłatnych szczepień, by uniknąć kosztownego leczenia.
Grupy ryzyka i zalecenia dotyczące szczepień
Resort zdrowia zaleca szczepienia przede wszystkim osobom z największym ryzykiem ciężkiego przebiegu COVID-19. W tej grupie znajdują się osoby powyżej 60. roku życia, zwłaszcza powyżej 75 lat, a także dzieci, młodzież i dorośli z chorobami współistniejącymi, takimi jak cukrzyca, przewlekłe choroby układu oddechowego, nerek, wątroby, choroby sercowo-naczyniowe, otyłość olbrzymia (BMI ≥ 40), zaburzenia neurorozwojowe, aktywna choroba nowotworowa oraz immunosupresja.
Szczególne wskazania dotyczą pensjonariuszy placówek opieki długoterminowej i ich opiekunów, a także kobiet w ciąży, u których szczepienie zmniejsza ryzyko ciężkiego przebiegu COVID-19 u niemowląt. Kolejną grupą są pracownicy ochrony zdrowia mający bezpośredni kontakt z pacjentami lub pensjonariuszami.
Osoby nieuprawnione do świadczeń zdrowotnych finansowanych ze środków publicznych nie otrzymają bezpłatnej szczepionki. W przypadku dostępności preparatu w aptece mogą zakupić go samodzielnie i zaszczepić się odpłatnie, pokrywając pełny koszt szczepionki, kwalifikacji oraz podania.
Organizacja szczepień i dostępność preparatów
W sezonie 2026/2027 szczepionki przeciw COVID-19 przechowywane są w zamrożeniu przez Rządową Agencję Rezerw Strategicznych. Po rozmrożeniu trafiają do dystrybucji przez Centralną Bazę Rezerw Sanitarno-Epidemiologicznych oraz wojewódzkie i powiatowe stacje sanitarno-epidemiologiczne. Punkty szczepień odbierają preparaty własnym transportem, a po rozmrożeniu szczepionka zachowuje ważność przez 30 dni. Ze względu na czas dostaw, termin ważności szczepionki odebranej z PSSE może być krótszy niż 14 dni.
Uprawnione podmioty składają zapotrzebowanie na szczepionki do RARS od 11 września 2026 r. dla dorosłych i od 29 września 2026 r. dla dzieci. Zamówienia z danego tygodnia zamykane są w każdy czwartek o godz. 12.00. Rozpoczęcie szczepień w danym punkcie zależy od momentu odbioru preparatów z PSSE.
Według informacji przekazanych podczas zamawiania tegorocznych szczepionek Spikevax XFG firmy Moderna, szczepienia tym preparatem mają rozpocząć się 28 września, czyli nieco później niż w poprzednim roku. Politowicz zaznacza, że mimo tego pacjenci zdążą nabrać odporności przed sezonem zwiększonej zachorowalności.
Szczepienia przeciw COVID-19 i grypie podczas jednej wizyty
Sezonowa szczepionka przeciw COVID-19 może być podawana jednocześnie ze szczepionką przeciw grypie. Ministerstwo Zdrowia uznaje takie postępowanie za zalecane i bezpieczne. Szczepionka przeciw COVID-19 może być również stosowana przed lub po innych szczepionkach, w tym żywych, inaktywowanych oraz zalecanych kobietom w ciąży.
Przed szczepieniem nie jest już wymagany formularz wstępnego wywiadu przesiewowego. Kwalifikacja i podanie preparatu muszą być odnotowane w e-Karcie Szczepień.
Farmaceuci zauważają, że obecnie szczepionki przeciw grypie cieszą się większą popularnością niż te przeciw COVID-19. W niektórych aptekach odnotowano już braki preparatów przeciw grypie, takich jak Vaxigrip czy Influvac, a na dostawy trzeba poczekać do połowy października.
Seniorzy chętnie korzystają z podwójnej ochrony
Mariusz Politowicz, członek Naczelnej Rady Aptekarskiej, zwraca uwagę, że pacjenci szczepiący się przeciw grypie często pytają o możliwość jednoczesnego zaszczepienia się przeciw COVID-19. Dotyczy to głównie seniorów powyżej 65. roku życia, którzy mogą otrzymać obie szczepionki bezpłatnie. Osoby w wieku 19-64 lat płacą jedynie 26,65 zł za szczepionkę przeciw grypie, ponieważ sama usługa szczepienia jest bezpłatna.
Politowicz przypomina również o dostępności trzeciej szczepionki przeciw grypie, przeznaczonej dla seniorów, która zawiera poczwórną dawkę i jest zalecana tej grupie. W tym przypadku zniżka wynosi 50 proc., co oznacza koszt 81,72 zł. Specjalista podkreśla, że seniorzy bardzo chętnie korzystają z możliwości podania kilku szczepionek podczas jednej wizyty, co znajduje potwierdzenie w tegorocznych Wytycznych Szczepiennych Ministerstwa Zdrowia.
Jak umówić się na szczepienie?
Farmaceutka Klaudia Ćwiąkała informuje, że na portalu GdziePoLek można sprawdzić apteki wykonujące szczepienia przeciw COVID-19 i zarezerwować wizytę online. Dostępność terminów zależy od organizacji szczepień w danym punkcie oraz od momentu otrzymania szczepionek. W praktyce na zapis nie trzeba długo czekać, a proces rezerwacji wizyty jest prosty i przejrzysty.
źródło: medonet.pl
