Wczoraj (31 sierpnia) odbyła się XXXII sesja Rady Powiatu w Żywcu. Jednym z istotnych punktów obrad było podjęcie uchwały w sprawie przyjęcia stanowiska dotyczącego konieczności podjęcia działań legislacyjnych regulujących system finansowania ochrony zdrowia w szpitalach powiatowych.
Radni Powiatu Żywieckiego zwrócili uwagę na potrzebę wypracowania rozwiązań systemowych, które zapewnią stabilne i adekwatne finansowanie szpitali powiatowych, a tym samym pozwolą na ich sprawne funkcjonowanie oraz zapewnienie mieszkańcom dostępu do świadczeń opieki zdrowotnej na odpowiednim poziomie.
Przyjęte stanowisko ma na celu zwrócenie uwagi na problemy i wyzwania, z jakimi mierzą się obecnie szpitale powiatowe, oraz podkreślenie potrzeby pilnych zmian w zakresie zasad ich finansowania.
Treść apelu zostanie przekazana Prezesowi Rady Ministrów, Ministrowi Zdrowia, Prezesowi Narodowego Funduszu Zdrowia, Marszałkowi Województwa Śląskiego, Wojewodzie Śląskiemu oraz Zarządowi Związku Powiatów Polskich.
Poniżej treść apelu Rady Powiatu.
Szanowny Panie Premierze, Szanowni Członkowie Rady Ministrów
W trosce o bezpieczeństwo zdrowotne mieszkańców Powiatu Żywieckiego zwracamy się z apelem o podjęcie pilnych działań zmierzających do stabilizacji funkcjonowania szpitali powiatowych na terenie całej Polski oraz przeprowadzenia kompleksowej reformy systemu finansowania ochrony zdrowia.
Aktualna sytuacja finansowa polskich szpitali od wielu lat pozostaje trudna i stanowi jedno z największych wyzwań systemu ochrony zdrowia. Na problem ten wielokrotnie zwracał uwagę również Związek Powiatów Polskich, m.in. w Liście otwartym Prezesa Zarządu Związku Powiatów Polskich z dnia 29 czerwca 2026 r. Główną przyczyną pogarszającej się kondycji podmiotów leczniczych jest niedostosowanie wycen świadczeń zdrowotnych do rzeczywistych kosztów ich realizacji. Dotyczy to przede wszystkim podstawowych oddziałów, takich jak choroby wewnętrzne, chirurgia ogólna, pediatria oraz ginekologia i położnictwo, które stanowią fundament bezpieczeństwa zdrowotnego mieszkańców. Finansowanie tych świadczeń od lat nie pokrywa kosztów ich udzielania, przez co realizacja podstawowych zadań szpitala generuje straty finansowe.
Niedoszacowanie wycen świadczeń, przy jednoczesnym wzroście kosztów wynagrodzeń personelu medycznego (w niektórych szpitalach już praktycznie 100% przychodów pokrywa koszt wynagrodzeń), cen energii, leków i materiałów medycznych, prowadzi do systematycznego pogłębiania zadłużenia podmiotów leczniczych. W konsekwencji wiele podmiotów, aby utrzymać funkcjonowanie szpitala, zmuszone jest rozwijać świadczenia lepiej finansowane przez Narodowy Fundusz Zdrowia bądź zamykać oddziały, które generują straty.
Sytuacja ta stwarza realne zagrożenie dla bezpieczeństwa zdrowotnego mieszkańców. Blisko 90% szpitali powiatowych wykazuje ujemny wynik finansowy, a wiele placówek znajduje się na granicy utraty płynności finansowej. Dotyczy to również Szpitala Żywiec, który od początku działalności tj. od roku 2020 jest niedostatecznie finansowany. Niedostosowane do realnych potrzeb pacjentów i liczby realizowanych świadczeń plany rzeczowo-finansowe przyczyniają się do generowanie nadwykonań, za które Szpital Żywiec otrzymuje zapłatę ze znacznym opóźnieniem, w niepełnej wysokości lub jak w przypadku roku 2024 nie otrzymuje jej w ogóle (dot. świadczeń limitowanych z roku 2024). Realizacja zawartych umów w wielu zakresach co roku przekracza 100 a nawet 300% planu.
Szpital Żywiec nie otrzymał finansowania za wykonane świadczenia limitowane za lata 2024-2025 w łącznej kwocie około 55 mln zł. Pomimo wykonania świadczeń szpital zmuszony jest działać i zabezpieczać pacjentów Powiatu Żywieckiego bez należnych środków finansowych, co znacząco ogranicza jego możliwości zapewnienia stabilnego funkcjonowania. Konsekwencją problemów finansowych były już między innymi odejścia kadry lekarskiej, które finalnie przełożyły się na czasowe zawieszenie działalności Izby Przyjęć, niektórych oddziałów oraz poradni ambulatoryjnych w październiku 2024 r.
Ta sytuacja uderza w mieszkańców Powiatu Żywieckiego, liczącego około 150 tysięcy osób. W przypadku ograniczenia działalności Szpitala Żywiec mieszkańcy najbardziej oddalonych miejscowości musieliby pokonywać nawet około 50 kilometrów, co oznacza blisko 50 minut dojazdu do najbliższego szpitala. W stanach nagłego zagrożenia życia taki czas może decydować o zdrowiu, a nawet życiu pacjenta.
Dodatkowym problemem są decyzje Narodowego Funduszu Zdrowia dotyczące ograniczenia finansowania świadczeń diagnostycznych. Od 1 kwietnia 2026 r. NFZ finansuje nadwykonania badań tomografii komputerowej oraz rezonansu magnetycznego jedynie w 50%, natomiast gastroskopii i kolonoskopii w 60% obowiązujących stawek. Oznacza to powstawanie kolejnej luki finansowej po stronie szpitali, a jednocześnie prowadzi do wydłużania kolejek oczekujących na podstawowe badania diagnostyczne.
Skala rzeczywistych potrzeb zdrowotnych mieszkańców znacząco przewyższa poziom finansowania wynikający z obowiązujących planów rzeczowo-finansowych. W 2025 r. wykonanie świadczeń w Szpitalu Żywiec wyniosło: endoprotezoplastyka stawu biodrowego i kolanowego- 242% planu, gastroskopia- 241%, kolonoskopia- 224%, rezonans magnetyczny- 223%, a hospitalizacje kardiologiczne- 194% planu. Dane te jednoznacznie wskazują, że obowiązujące limity finansowania nie odpowiadają rzeczywistym potrzebom zdrowotnym mieszkańców. Szpitale realizują znacznie większą liczbę świadczeń niż przewidują zawarte umowy z płatnikiem, jednak nie otrzymują za nie pełnego wynagrodzenia, co prowadzi do pogłębiania ich trudnej sytuacji finansowej. Konsekwencje obecnego systemu finansowania odczuwają przede wszystkim pacjenci. W sytuacji ograniczonej dostępności świadczeń finansowanych ze środków publicznych są oni często zmuszeni do korzystania z odpłatnej opieki zdrowotnej, mimo że regularnie odprowadzają składki na ubezpieczenie zdrowotne. Taka sytuacja narusza poczucie sprawiedliwości społecznej oraz stoi w sprzeczności z zasadą równego dostępu do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.
Konsekwencją takiego modelu jest przerzucanie odpowiedzialności finansowej na szpitale oraz samorządy, które zmuszone są finansować działalność ze środków własnych lub ograniczać dostępność świadczeń poprzez wydłużanie kolejek. Najbardziej dotkliwie odczuwają to pacjenci oczekujący na badania diagnostyczne, które często stanowią podstawę rozpoznania chorób neurologicznych, ortopedycznych czy onkologicznych. Państwo nie powinno poszukiwać oszczędności kosztem pacjentów oraz bezpieczeństwa zdrowotnego obywateli.
Przedstawiona sytuacja Szpitala Żywiec stanowi bezpośrednie potwierdzenie tez zawartych w stanowiskach Zarządu Związku Powiatów Polskich z dnia 2 stycznia 2026 r. oraz 21 stycznia 2026 r., wskazujących na narastający kryzys finansowy systemu ochrony zdrowia. Wielomiesięczne opóźnienia w finansowaniu wykonanych świadczeń, niedostosowanie planów rzeczowo-finansowych do rzeczywistych potrzeb zdrowotnych oraz nieadekwatna wycena świadczeń prowadzą do dalszego zadłużania szpitali. Jednocześnie placówki wykonujące najbardziej podstawowe świadczenia ratujące życie ponoszą największe straty finansowe, podczas gdy lepiej wyceniane, wysoko specjalistyczne procedury pozwalają osiągać dodatnie wyniki finansowe. Taki model finansowania prowadzi do powstawania istotnych nierówności pomiędzy podmiotami leczniczymi i wymaga pilnej zmiany.
Apelujemy o przeprowadzenie kompleksowej reformy systemu finansowania ochrony zdrowia, obejmującej przede wszystkim dostosowanie wycen świadczeń medycznych do rzeczywistych kosztów ich realizacji, zapewnienie pełnego finansowania wszystkich wykonanych świadczeń, dostosowanie planów rzeczowo-finansowych do faktycznych potrzeb zdrowotnych mieszkańców oraz stworzenie stabilnych zasad finansowania działalności szpitali. Apelujemy również o podjęcie działań mających na celu rozwiązanie problemów kadrowych, w szczególności dotyczących funkcjonowania szpitalnych oddziałów ratunkowych i izby przyjęć, gdzie niedobór lekarzy powoduje gwałtowny wzrost kosztów zabezpieczenia dyżurów.
Oczekujemy podjęcia kompleksowych działań legislacyjnych i organizacyjnych, które zapewnią szpitalom możliwość prowadzenia działalności w sposób stabilny finansowo, przy jednoczesnym zagwarantowaniu każdemu pacjentowi dostępu do świadczeń zdrowotnych odpowiadających jego rzeczywistym potrzebom. W systemie ochrony zdrowia priorytetem powinien być zawsze pacjent i jego bezpieczeństwo zdrowotne, a nie wyłącznie sposób finansowania poszczególnych procedur medycznych.
Oczekujemy większej odpowiedzialności państwa za funkcjonowanie systemu ochrony zdrowia. Nie może dochodzić do sytuacji, w której ciężar finansowania niewydolnego systemu spoczywa wyłącznie na samorządach oraz szpitalach. Odpowiedzialność za zapewnienie mieszkańcom bezpieczeństwa zdrowotnego powinna być wspólna i spoczywać zarówno na administracji rządowej, Narodowym Funduszu Zdrowia, jednostkach samorządu terytorialnego, jak i podmiotach leczniczych.
Liczymy na merytoryczny dialog ponad podziałami politycznymi, ponieważ zdrowie i życie mieszkańców nie powinny być przedmiotem bieżących sporów. Oczekujemy wdrożenia trwałych rozwiązań systemowych, które zapewnią stabilne finansowanie szpitali, właściwą wycenę świadczeń medycznych oraz zagwarantują mieszkańcom nieprzerwany i równy dostęp do świadczeń zdrowotnych.
Jednocześnie wyrażamy poparcie dla postulatów zawartych w Listach Otwartych Prezesa Zarządu Związku Powiatów Polskich z dnia 29 czerwca 2026 r. oraz z dnia 25 sierpnia 2026 r., wskazujących na pilną potrzebę podjęcia działań legislacyjnych mających na celu uporządkowanie systemu ochrony zdrowia oraz zapewnienie jego stabilnego i adekwatnego finansowania, ze szczególnym uwzględnieniem sytuacji finansowej szpitali powiatowych.
źródło: zywiec.powiat.pl
