Bariera krew-mózg: klucz do zrozumienia początków choroby Alzheimera

Bariera krew-mózg to niezwykle ważna struktura, która chroni mózg przed szkodliwymi substancjami, regulując ich przepływ z krwi do układu nerwowego. Jak wynika z badań opublikowanych 28 lipca 2025 r. w czasopiśmie „Neuron”, genetyczne ryzyko rozwoju choroby Alzheimera oraz innych schorzeń neurologicznych może być silnie związane z funkcjonowaniem tej bariery.

Dotychczas alzheimera utożsamiano głównie z nieprawidłowym gromadzeniem się białek uszkadzających neurony. Jednak nowe odkrycia sugerują, że pierwszym krokiem w rozwoju choroby może być czynnik zewnętrzny, który przedostaje się do mózgu przez uszkodzoną barierę krew-mózg.

Nowoczesna technologia badań: MultiVINE-seq

Aby lepiej zrozumieć, jak bariera krew-mózg wpływa na rozwój choroby Alzheimera, naukowcy z Gladstone Institute opracowali nowatorską metodę analizy genetycznej o nazwie MultiVINE-seq. Technologia ta pozwala na precyzyjne izolowanie komórek naczyniowych i odpornościowych z tkanki mózgowej oraz analizowanie ich aktywności genowej i dostępności chromatyny, czyli sposobu, w jaki komórki wykorzystują DNA.

jak informuje Medonet, badania przeprowadzono na 30 pośmiertnych próbkach mózgu osób cierpiących na choroby neurologiczne oraz osób zdrowych. Wyniki pozwoliły stworzyć mapę genetycznych wariantów związanych z chorobami mózgu, w tym alzheimerem.

Co odkryli naukowcy?

W toku badań zidentyfikowano wiele wariantów genetycznych występujących w komórkach odpowiedzialnych za ochronę mózgu. Szczególną uwagę zwrócono na komórki śródbłonka, które regulują przepływ substancji do mózgu, oraz limfocyty T – kluczowe elementy układu odpornościowego.

Niektóre z tych wariantów genetycznych mogą wskazywać, że zapalne komórki odpornościowe odgrywają istotną rolę w rozwoju lub przyspieszaniu choroby Alzheimera.

„Wcześniej wiedzieliśmy, że te warianty genetyczne zwiększają ryzyko choroby, ale nie rozumieliśmy, jak i gdzie działają w kontekście komórek bariery mózgowej” – wyjaśniła neurobiolożka Madigan Reid z Gladstone Institute w rozmowie z portalem Science Alert. „Nasze badanie pokazuje, że wiele z tych wariantów funkcjonuje właśnie w naczyniach krwionośnych i komórkach odpornościowych mózgu” – dodała.

Układ odpornościowy a choroba Alzheimera

Coraz więcej badań potwierdza, że układ odpornościowy – zarówno w mózgu, jak i poza nim – odgrywa kluczową rolę w rozwoju choroby Alzheimera. Najnowsze odkrycia dodatkowo to potwierdzają, wskazując na związek między genetycznymi wariantami a funkcjonowaniem bariery krew-mózg.

Co więcej, różne warianty genetyczne mogą wpływać na barierę krew-mózg w odmienny sposób, w zależności od rodzaju choroby neurologicznej. To przełomowe odkrycie może pomóc w opracowywaniu bardziej precyzyjnych terapii.

„Biorąc pod uwagę ich unikalną lokalizację i rolę w ochronie mózgu, nasze odkrycia mogą otworzyć drogę do nowych terapii oraz interwencji związanych ze stylem życia, które skuteczniej chroniłyby mózg przed czynnikami zewnętrznymi” – podsumował neurobiolog z Gladstone Institute Andrew Yang.

źródło: medonet.pl