Choroba Alzheimera to jedno z największych wyzwań współczesnej medycyny. W obliczu starzejącego się społeczeństwa niezwykle ważne staje się opracowanie skutecznego leku, który spowolniłby postęp tej wyniszczającej choroby neurodegeneracyjnej. Aby to było możliwe, naukowcy muszą najpierw zrozumieć, gdzie i jak choroba się rozpoczyna. Najnowsze badania zespołów z USA i Niemiec wskazują, że kluczową rolę w tym procesie może odgrywać bariera krew-mózg — czytamy w serwisie Medonet.
Bariera krew-mózg: klucz do zrozumienia początków choroby Alzheimera
Bariera krew-mózg to niezwykle ważna struktura, która chroni mózg przed szkodliwymi substancjami, regulując ich przepływ z krwi do układu nerwowego. Jak wynika z badań opublikowanych 28 lipca 2025 r. w czasopiśmie „Neuron”, genetyczne ryzyko rozwoju choroby Alzheimera oraz innych schorzeń neurologicznych może być silnie związane z funkcjonowaniem tej bariery.
Dotychczas alzheimera utożsamiano głównie z nieprawidłowym gromadzeniem się białek uszkadzających neurony. Jednak nowe odkrycia sugerują, że pierwszym krokiem w rozwoju choroby może być czynnik zewnętrzny, który przedostaje się do mózgu przez uszkodzoną barierę krew-mózg.
Nowoczesna technologia badań: MultiVINE-seq
Aby lepiej zrozumieć, jak bariera krew-mózg wpływa na rozwój choroby Alzheimera, naukowcy z Gladstone Institute opracowali nowatorską metodę analizy genetycznej o nazwie MultiVINE-seq. Technologia ta pozwala na precyzyjne izolowanie komórek naczyniowych i odpornościowych z tkanki mózgowej oraz analizowanie ich aktywności genowej i dostępności chromatyny, czyli sposobu, w jaki komórki wykorzystują DNA.
jak informuje Medonet, badania przeprowadzono na 30 pośmiertnych próbkach mózgu osób cierpiących na choroby neurologiczne oraz osób zdrowych. Wyniki pozwoliły stworzyć mapę genetycznych wariantów związanych z chorobami mózgu, w tym alzheimerem.
Co odkryli naukowcy?
W toku badań zidentyfikowano wiele wariantów genetycznych występujących w komórkach odpowiedzialnych za ochronę mózgu. Szczególną uwagę zwrócono na komórki śródbłonka, które regulują przepływ substancji do mózgu, oraz limfocyty T – kluczowe elementy układu odpornościowego.
Niektóre z tych wariantów genetycznych mogą wskazywać, że zapalne komórki odpornościowe odgrywają istotną rolę w rozwoju lub przyspieszaniu choroby Alzheimera.
„Wcześniej wiedzieliśmy, że te warianty genetyczne zwiększają ryzyko choroby, ale nie rozumieliśmy, jak i gdzie działają w kontekście komórek bariery mózgowej” – wyjaśniła neurobiolożka Madigan Reid z Gladstone Institute w rozmowie z portalem Science Alert. „Nasze badanie pokazuje, że wiele z tych wariantów funkcjonuje właśnie w naczyniach krwionośnych i komórkach odpornościowych mózgu” – dodała.
Układ odpornościowy a choroba Alzheimera
Coraz więcej badań potwierdza, że układ odpornościowy – zarówno w mózgu, jak i poza nim – odgrywa kluczową rolę w rozwoju choroby Alzheimera. Najnowsze odkrycia dodatkowo to potwierdzają, wskazując na związek między genetycznymi wariantami a funkcjonowaniem bariery krew-mózg.
Co więcej, różne warianty genetyczne mogą wpływać na barierę krew-mózg w odmienny sposób, w zależności od rodzaju choroby neurologicznej. To przełomowe odkrycie może pomóc w opracowywaniu bardziej precyzyjnych terapii.
„Biorąc pod uwagę ich unikalną lokalizację i rolę w ochronie mózgu, nasze odkrycia mogą otworzyć drogę do nowych terapii oraz interwencji związanych ze stylem życia, które skuteczniej chroniłyby mózg przed czynnikami zewnętrznymi” – podsumował neurobiolog z Gladstone Institute Andrew Yang.
źródło: medonet.pl
