Od sierpnia 2026 r. w Polsce nastąpi istotna zmiana w programie profilaktyki raka szyjki macicy. Klasyczna cytologia zostanie zastąpiona przez test HPV HR, zgodnie z najnowszymi rekomendacjami ekspertów i wynikami badań pilotażowych. Nowe zasady mają poprawić skuteczność wykrywania nowotworów i stanów przedrakowych.
Test HPV HR, który wykrywa DNA lub RNA wirusa brodawczaka ludzkiego, okazał się znacznie skuteczniejszy niż dotychczas stosowana cytologia. Wyniki pilotażowego programu, prowadzonego przez Narodowy Instytut Onkologii we współpracy z Ministerstwem Zdrowia, Narodowym Funduszem Zdrowia oraz ośmioma konsorcjami, zostały opublikowane 8 maja 2026 r. w czasopiśmie "The Lancet Regional Health — Europe".
Cytologia płynna (LBC) nie zostanie całkowicie wycofana z pakietu badań refundowanych. Nadal będzie wykonywana jako badanie uzupełniające w przypadku dodatniego wyniku testu HPV HR, wykorzystując ten sam pobrany materiał.
Zmiany w programie profilaktyki. Pacjentki zaskoczone nowymi zasadami
Pierwotnie planowano, że nowe przepisy wejdą w życie już w czerwcu 2026 r., zgodnie z projektem nowelizacji rozporządzenia dotyczącego programów zdrowotnych, opublikowanym 14 maja 2025 r. Zgodnie z tym projektem, z listy świadczeń miały zniknąć pobranie materiału do badania oraz badanie mikroskopowe cytologii klasycznej.
Ostatecznie jednak termin wdrożenia nowych zasad przesunięto na sierpień. Rzecznik prasowy Narodowego Funduszu Zdrowia, Paweł Florek, przekazał w rozmowie z Medonetem, że rozporządzenie Ministerstwa Zdrowia w sprawie programu profilaktyki raka szyjki macicy zostało już przekazane do publikacji, a cytologia klasyczna będzie dostępna do 1 sierpnia.
Choć o planowanych zmianach w profilaktyce raka szyjki macicy informowano już w 2025 r., wiele kobiet nie było świadomych nadchodzących modyfikacji. Jedna z czytelniczek Medonetu opisała w liście do redakcji, że podczas próby zapisania się na refundowaną cytologię przez Internetowe Konto Pacjenta, okazało się, że dostępny jest jedynie test HPV HR. Zwróciła uwagę, że nie była świadoma wprowadzanych zmian, ale doceniła szybkie terminy dostępności nowego badania.
Jak zapisać się na test HPV HR? Nowe zasady rejestracji
Kobiety w wieku od 25 do 64 lat mogą skorzystać z profilaktycznego badania HPV HR. Najwygodniej zapisać się na test poprzez centralną e-rejestrację na Internetowym Koncie Pacjenta lub za pośrednictwem aplikacji mojeIKP. Istnieje także możliwość rejestracji telefonicznej lub osobistej w placówkach medycznych, które mają podpisaną umowę z Narodowym Funduszem Zdrowia.
W przypadku uzyskania ujemnego wyniku testu HPV HR, kolejne badanie można wykonać po upływie pięciu lat.
Test HPV HR zamiast cytologii — co warto wiedzieć?
Wprowadzenie testu HPV HR jako podstawowego badania profilaktycznego ma na celu zwiększenie skuteczności wykrywania raka szyjki macicy oraz stanów przedrakowych. Cytologia płynna pozostaje dostępna jako badanie dodatkowe, wykonywane tylko w przypadku pozytywnego wyniku testu molekularnego.
Zmiany te są zgodne z międzynarodowymi rekomendacjami i wynikami badań naukowych, które potwierdzają wyższą czułość testu HPV HR w porównaniu z klasyczną cytologią.
źródło: medonet.pl
