30 września w Galerii Sztuki Regionalnego Ośrodka Kultury w Bielsku-Białej odbędzie się wernisaż dwóch wystaw poświęconych sztuce ludowej i tradycji artystycznej Karpat. Będzie można zobaczyć zarówno prace współczesnych twórców rzeźbiących w kamieniu, jak i dorobek zmarłego w tym roku Józefa Hulki – jednego z najwybitniejszych artystów ludowych Żywiecczyzny.
Obie wystawy, choć poświęcone różnym artystom i technikom, łączy coś więcej niż miejsce prezentacji. To opowieść o tradycji, która nie pozostaje zamknięta w przeszłości, lecz wciąż znajduje swoje miejsce we współczesnej kulturze Beskidów.
Karpacka tradycja zaklęta w kamieniu
W Galerii Sztuki ROK będzie można oglądać wystawę pokonkursową V Konkursu „Współczesna Karpacka Rzeźba Ludowa w Kamieniu”. Ekspozycja prezentuje nagrodzone i wyróżnione prace współczesnych twórców, którzy podejmują jedną z najstarszych, a zarazem coraz rzadziej uprawianych dziedzin karpackiej sztuki ludowej.
Rzeźba w kamieniu ma w Karpatach długą i bogatą historię. Jej ślady odnaleźć można w przydrożnych kapliczkach, krzyżach i figurach świętych, które do dziś są charakterystycznym elementem krajobrazu górskich miejscowości. Kamień przez wieki był materiałem, w którym utrwalano religijność, lokalną historię i wrażliwość artystyczną mieszkańców regionu.
Dziś tradycja ta stopniowo zanika. Konkurs „Współczesna Karpacka Rzeźba Ludowa w Kamieniu”, organizowany od 2002 roku w sześcioletnim cyklu, ma służyć jej ochronie i podtrzymywaniu. Ważnym elementem przedsięwzięcia jest również dokumentowanie oraz popularyzowanie dorobku współczesnych karpackich rzeźbiarzy.
Organizatorem V edycji konkursu jest Muzeum Ziemi Sądeckiej, a współorganizatorem Regionalny Ośrodek Kultury w Bielsku-Białej.
Wśród laureatów tegorocznej edycji znalazło się wielu twórców związanych z naszym regionem. Dwie równorzędne nagrody główne otrzymali Leszek Cieślik z Żywca oraz Mateusz Gębala z Mesznej koło Szczyrku. W gronie laureatów znaleźli się także Józef Kubica, Jakub Derwich, Bronisław Mieszczak, Grzegorz Michałek, Małgorzata Mrowiec, Ernest Kunce, Wiesław Wilga oraz Agnieszka Grendysa.
Bielska wystawa jest kolejną odsłoną ekspozycji pokonkursowej. Wcześniej prace można było oglądać w Sądeckim Parku Etnograficznym. Po prezentacji w Bielsku-Białej wystawa trafi do Muzeum Miejskiego w Żywcu.
To okazja, by zobaczyć, jak w rękach współczesnych artystów tradycyjny materiał zyskuje nowe formy, a dawna karpacka sztuka nadal pozostaje źródłem inspiracji.
Józef Hulka i jego przyjaciele
Drugą wystawą prezentowaną w Galerii Sztuki ROK będzie ekspozycja „Józef Hulka i jego przyjaciele. W 100. rocznicę urodzin”.
Rok 2026 miał być dla Józefa Hulki przede wszystkim czasem wyjątkowego jubileuszu. Artysta obchodził w tym roku setne urodziny. 25 lipca zmarł, dlatego przygotowana wystawa nabiera szczególnego znaczenia. Jest nie tylko przypomnieniem jego twórczości, ale także wyrazem pamięci o artyście, który przez dziesięciolecia współtworzył obraz kultury ludowej Żywiecczyzny i Beskidów.
Józef Hulka był twórcą wszechstronnym. Zajmował się rzeźbą w drewnie i kamieniu, malarstwem na szkle, tworzeniem szopek, masek oraz rekwizytów kolędniczych. Jego sztuka wyrastała z tradycji, religijności i kultury rodzinnej Żywiecczyzny, a jednocześnie miała bardzo osobisty i rozpoznawalny charakter.
W jego pracach spotykają się świat dawnych wierzeń, obrzędów i religijności z indywidualną wyobraźnią artysty. Hulka potrafił zachować charakterystyczne dla sztuki ludowej formy i motywy, nadając im jednocześnie własny język artystyczny.
Dwie wystawy – jedna opowieść o tradycji
Zestawienie obu ekspozycji pozwala spojrzeć na sztukę ludową Karpat z dwóch perspektyw. Z jednej strony zobaczymy współczesnych twórców, którzy nadal sięgają po kamień i podejmują tradycyjne formy rzeźbiarskie. Z drugiej – twórczość Józefa Hulki, którego dorobek jest ważną częścią dziedzictwa kulturowego Żywiecczyzny.
Obie wystawy przypominają, że sztuka ludowa nie jest wyłącznie zapisem przeszłości. To także żywa tradycja, przekazywana kolejnym pokoleniom, reinterpretowana i rozwijana przez współczesnych artystów.
Wernisaż obu wystaw odbędzie się 30 września 2026 roku (środa) o godz. 17.00 w Galerii Sztuki Regionalnego Ośrodka Kultury w Bielsku-Białej.
Wystawy będzie można oglądać w Galerii Sztuki ROK do 30 października. Serdecznie zapraszamy do spotkania ze sztuką, która wyrasta z karpackiego krajobrazu, pamięci i tradycji – i która, dzięki współczesnym twórcom, wciąż pozostaje żywa.
Mat. Prasowe
