Wczesne stadium raka jelita grubego najczęściej nie daje żadnych objawów, co sprawia, że choroba przez długi czas może pozostać niezauważona. Specjaliści zwracają uwagę, że jedynie regularne badania przesiewowe umożliwiają skuteczne wykrycie nowotworu na etapie, gdy leczenie jest najbardziej efektywne. Mimo że Narodowy Fundusz Zdrowia finansuje test FIT-OC, który jest łatwy do wykonania i nie powoduje dyskomfortu, wciąż, jak czytamy w Medonecie, niewielka liczba osób decyduje się z niego skorzystać.
Nowotwór jelita grubego należy do najpoważniejszych zagrożeń onkologicznych, zarówno ze względu na częstotliwość zachorowań, jak i trudny do wykrycia przebieg. Przez wiele miesięcy, a nawet lat, choroba nie powoduje bólu ani innych wyraźnych symptomów, dlatego większość chorych nie zauważa żadnych niepokojących zmian. Dopiero gdy pojawiają się takie objawy jak krwawienia z przewodu pokarmowego, utrata wagi czy długotrwałe zmęczenie, nowotwór bywa już mocno zaawansowany.
Z tego powodu lekarze kładą szczególny nacisk na wykonywanie badań przesiewowych, które mają na celu wytypowanie osób wymagających dalszej diagnostyki, zanim pojawią się jakiekolwiek oznaki choroby. Badania te nie służą potwierdzeniu obecności raka, lecz wyłonieniu pacjentów, u których konieczne jest pogłębienie diagnostyki.
W profilaktyce raka jelita grubego ogromne znaczenie ma test FIT-OC, pozwalający wykryć obecność krwi utajonej w próbce kału. Badanie to, finansowane przez Narodowy Fundusz Zdrowia, można wykonać samodzielnie w domu, bez potrzeby stosowania specjalnych diet czy przygotowań. Eksperci podkreślają jednak, że mimo dostępności i prostoty, wciąż zbyt mało osób decyduje się na jego wykonanie.
Dla części pacjentów test FIT-OC stanowi pierwszy krok w kierunku profilaktyki nowotworowej, a dla innych jest sposobem na przełamanie obaw związanych z kolonoskopią. Należy jednak mieć świadomość, że oba badania mają odmienne zastosowanie i nie są zamienne.
W ramach programu Moje Zdrowie, realizowanego przez Narodowy Fundusz Zdrowia, lekarz podstawowej opieki zdrowotnej może zlecić wykonanie testu FIT-OC po przeanalizowaniu ankiety zdrowotnej dostępnej na Internetowym Koncie Pacjenta. Osoby należące do grupy podwyższonego ryzyka mają dzięki temu możliwość wykonania badania jeszcze przed pojawieniem się pierwszych symptomów choroby.
Jest to znacząca zmiana, ponieważ dotychczas profilaktyka raka jelita grubego kojarzyła się głównie z kolonoskopią, która jest badaniem inwazyjnym. Obecnie coraz większą rolę odgrywają testy FIT-OC, które pozwalają wyselekcjonować osoby wymagające dalszych badań.
Test FIT-OC umożliwia wykrycie niewielkich ilości krwi, których nie można dostrzec bezpośrednio, a które mogą być związane z obecnością polipów, stanów zapalnych lub innych nieprawidłowości w jelicie grubym. Największą zaletą tej metody jest jej wygoda — próbkę można pobrać samodzielnie w domu i przekazać do laboratorium, gdzie wynik jest oceniany przez analizator, co eliminuje ryzyko błędnej interpretacji przez osobę badaną.
Nowoczesne testy FIT charakteryzują się większą dokładnością niż starsze metody i nie wymagają stosowania specjalnych diet. Dodatkowo, pozwalają ograniczyć liczbę wyników fałszywie dodatnich.
Jak przypomina Medonet, darmowy test FIT-OC w ramach Narodowego Funduszu Zdrowia przeznaczony jest przede wszystkim dla osób, które ukończyły 50 lat, objętych programami profilaktycznymi i pozostających pod opieką lekarza podstawowej opieki zdrowotnej. Warunkiem skorzystania z badania jest brak wcześniejszego rozpoznania raka jelita grubego oraz brak objawów sugerujących zaawansowaną chorobę.
Specjaliści zaznaczają, że test FIT nie jest przeznaczony dla osób, u których występuje widoczna krew w stolcu, nagła utrata masy ciała lub przewlekłe bóle brzucha. W takich przypadkach niezbędna jest natychmiastowa konsultacja z lekarzem.
Jeżeli wynik testu FIT-OC jest ujemny, oznacza to, że nie wykryto krwi utajonej, co nie wymaga pilnej diagnostyki, ale nie zwalnia z konieczności regularnego wykonywania badań profilaktycznych. Wynik dodatni natomiast stanowi wskazanie do dalszych badań, najczęściej do wykonania kolonoskopii. Warto podkreślić, że dodatni wynik nie jest jednoznaczny z rozpoznaniem nowotworu, ponieważ obecność krwi może być związana także z polipami, stanami zapalnymi lub hemoroidami.
Test FIT-OC służy jako badanie przesiewowe, które pozwala wykryć obecność krwi utajonej w kale, natomiast kolonoskopia jest badaniem diagnostycznym, umożliwiającym bezpośrednią ocenę wnętrza jelita grubego, pobranie wycinków oraz usunięcie polipów. FIT-OC nie zastępuje kolonoskopii, lecz pomaga wyłonić osoby, które powinny zostać poddane temu badaniu.
źródło: medonet.pl
