Starzenie się społeczeństwa sprawia, że osób starszych jest coraz więcej. Wielu seniorów jest aktywnych. Angażują się w życie lokalnych społeczności, uczestniczą w życiu rodzinnym i dzielą się swoim doświadczeniem, a także wspierają swoich bliskich. Jednocześnie część z nich może doświadczać różnych form krzywdzenia, a nawet wykluczenia. To problemy, które często pozostają niezauważone przez otoczenie.
Warto zwrócić uwagę na problemy, z którymi mierzą się seniorzy, a także przypomnieć, że każdy człowiek, niezależnie od wieku, ma prawo do godnego, bezpiecznego i pełnego szacunku życia.
Przemoc wobec osób starszych
Przemoc wobec seniorów nie zawsze oznacza użycie siły fizycznej. Często przybiera formę działań trudniejszych do zauważenia, takich jak:
- przemoc psychiczna, w tym wyśmiewanie, poniżanie, zastraszanie czy izolowanie od rodziny i znajomych;
- przemoc ekonomiczna polegająca na wykorzystywaniu pieniędzy lub majątku osoby starszej bez jej zgody;
- zaniedbywanie podstawowych potrzeb związanych z opieką, leczeniem czy codziennym funkcjonowaniem;
- przemoc fizyczna i naruszanie nietykalności osobistej;
- oszustwa i manipulacje wykorzystujące zaufanie, samotność lub niewystarczającą wiedzę na temat współczesnych zagrożeń.
Warto pamiętać, że sprawcą nadużyć nie zawsze jest osoba obca. Czasami krzywda wyrządzana jest przez osoby z najbliższego otoczenia, od których senior jest zależny lub którym bezgranicznie ufa. Przeciwdziałanie przemocy i nadużyciom wobec osób starszych nie jest wyłącznie zadaniem instytucji. Ogromną rolę odgrywa każdy z nas - sąsiad, członek rodziny, znajomy czy przypadkowy świadek niepokojącej sytuacji. Czasem wystarczy zainteresowanie, rozmowa lub zaoferowanie pomocy, aby osoba starsza nie czuła się samotna i wiedziała, gdzie może szukać wsparcia. Nie należy ignorować sygnałów mogących świadczyć o przemocy, zaniedbaniu lub wykorzystywaniu.
Oszustwa internetowe
Współcześnie osoby starsze stają się również celem przestępców działających przez telefon i internet. Oszuści podszywają się pod członków rodziny, pracowników banków czy urzędów. Wykorzystują pośpiech, silne emocje i poczucie odpowiedzialności za bliskich.
Nadal odnotowywane są przypadki oszustw metodą „na legendę”. Coraz częściej przestępcy wykorzystują także wiadomości SMS, komunikatory internetowe oraz fałszywe strony internetowe służące do wyłudzania danych i pieniędzy.
Zagrożenie zaginięciem
Osoby starsze, schorowane lub z niepełnosprawnościami mogą łatwo stracić orientację w terenie, nawet w dobrze znanej sobie okolicy. Apelujemy do opiekunów o stosowanie kilku prostych zasad:
- opaska lub kartka z kontaktem - zadbaj o to, aby bliska osoba miała przy sobie (np. w kieszeni kurtki lub na specjalnej opasce na ręce) dane kontaktowe do opiekunów oraz informację o ewentualnych chorobach.
- lokalizator GPS - dobrym rozwiązaniem są zegarki, opaski lub breloki z funkcją GPS, które pozwalają na bieżąco monitorować miejsce pobytu bliskiego.
- aktualna fotografia - miej w telefonie aktualne zdjęcie bliskiej osoby - w przypadku zaginięcia znacznie ułatwi to pracę służbom ratunkowym.
- oznakowanie odzieży - warto zadbać o elementy odblaskowe na ubraniu lub lasce, co poprawia widoczność danej osoby po zmroku.
- szybkie zgłoszenie - jeśli Twój bliski nie wraca do domu i nie masz z nim kontaktu, nie zwlekaj, natychmiast poinformuj Policję, dzwoniąc pod numer alarmowy 112. W takich sytuacjach czas ma kluczowe znaczenie.
Gdzie szukać pomocy?
Jeżeli Ty lub bliska Ci osoba doświadcza przemocy, oszustwa, zaniedbania lub innej formy krzywdzenia, nie pozostawaj obojętny. Pomoc można uzyskać m.in. pod następującymi numerami:
- Telefon zaufania dla Osób Starszych - 22 635 09 54 (wsparcie psychologiczne od poniedziałku do piątku w godz. 17.00 - 20.00, w środy dodatkowo w godz. od 14:00 do 16:00 dyżur przeznaczony jest dla osób dotkniętych chorobą Alzheimera oraz ich opiekunów, koszt połączenia zgodny z taryfą operatora);
- Ogólnopolskie Pogotowie dla Osób Doznających Przemocy Domowej „Niebieska Linia” - 800 120 002 (bezpłatny, całodobowy, 7 dni w tygodniu);
- Centrum Wsparcia dla Osób Dorosłych w Kryzysie Psychicznym - 800 702 222 (bezpłatny, całodobowy, 7 dni w tygodniu);
- Numery alarmowe - 112 / 997 (bezpłatny, całodobowo).
Światowy Dzień Ludzi Starszych nie jest jedynym dniem, w którym nie powinniśmy zapominać o osobach starszych i kiedy przypominamy o ich problemach. W listopadzie obchodzimy Ogólnopolski Dzień Seniora, a w styczniu Dzień Babci i Dziadka.
Pamiętajmy o naszych Seniorach przez cały czas.
źródło: slaska.policja.gov.pl
