Udar mózgu to jedna z najpoważniejszych chorób, która może prowadzić do trwałego uszkodzenia mózgu, paraliżu, niepełnosprawności, a nawet śmierci. Co niepokojące, schorzenie to dotyka coraz częściej także osoby przed 50. rokiem życia, a liczba przypadków rośnie zarówno w Polsce, jak i na świecie. Eksperci na łamach Medonetu ostrzegają, że choć udar pojawia się nagle, czasem organizm wysyła wyraźny sygnał ostrzegawczy — tzw. udar zwiastunowy, który trwa zaledwie kilka minut. Neurolog dr n. med. Olga Milczarek podkreśla, że po takim epizodzie ryzyko wystąpienia pełnoobjawowego udaru w ciągu 7-10 dni sięga nawet 12 proc.
Statystyki dotyczące udaru są alarmujące. Szacuje się, że w ciągu życia udaru mózgu doznaje od jednej na cztery do jednej na sześć osób, a u jednej na cztery dochodzi do ponownego ataku. Co szósta osoba umiera z powodu udaru. Szczególnie niepokojący jest fakt, że już 30 proc. pacjentów z udarem to osoby poniżej 65. roku życia. Prof. Konrad Rejdak, kierownik Klinicznego Oddziału Neurologii Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego nr 4 Uniwersytetu Medycznego w Lublinie, zwraca uwagę, że wzrost liczby przypadków obserwuje się zarówno w Polsce, jak i na świecie.
Najczęstszą przyczyną udaru jest zator spowodowany zakrzepem krwi, co odpowiada za 80 proc. wszystkich przypadków. Wówczas mówimy o niedokrwiennym udarze mózgu. Zdarza się również, że dochodzi do pęknięcia naczynia krwionośnego i krwawienia do mózgu lub wokół niego — to tzw. udar krwotoczny. W obu sytuacjach dochodzi do przerwania dopływu tlenu i glukozy do komórek mózgu, co może prowadzić do ich nieodwracalnego uszkodzenia. Szybka reakcja jest kluczowa — każda minuta ma znaczenie dla zdrowia i życia pacjenta.
Udar zwiastunowy — sygnał, którego nie wolno ignorować
Choć udar mózgu pojawia się nagle, czasem organizm wysyła ostrzeżenie w postaci tzw. udaru zwiastunowego, znanego również jako TIA (przemijający atak niedokrwienny). Ten epizod trwa zwykle kilka minut, rzadziej do 24 godzin, i nie pozostawia trwałych uszkodzeń neurologicznych. Dr n. med. Olga Milczarek tłumaczy, że taki incydent to zawsze sygnał, że w organizmie rozwija się poważna patologia, na przykład choroba naczyń. Specjalistka podkreśla, że osoby, u których wystąpił udar zwiastunowy, mogą mówić o pewnym szczęściu, ponieważ mają szansę zareagować, zanim dojdzie do poważnych konsekwencji. Objawy są zwykle bardzo wyraźne i trudno je przeoczyć.
Jak rozpoznać udar zwiastunowy? Lista objawów
W przypadku udaru zwiastunowego, podobnie jak przy pełnoobjawowym udarze, dochodzi do chwilowego zaburzenia dopływu krwi do mózgu. Najczęściej przyczyną jest zakrzep, ale blokadę może spowodować także pęcherzyk powietrza lub komórki tłuszczowe. Różnica polega na tym, że w TIA objawy ustępują samoistnie, ponieważ blokada się rozpuszcza lub przemieszcza. Dr Milczarek zaznacza, że symptomy są na tyle charakterystyczne, że w 80-85 proc. przypadków pacjent jest w stanie sam je rozpoznać. To, jakie objawy wystąpią, zależy od miejsca, w którym doszło do zaburzenia przepływu krwi w mózgu:
- Afazja — chory będzie miał problem z wypowiadaniem, rozumieniem i dobieraniem właściwych słów, może je w różny sposób przekręcać, a jego mowa może być niewyraźna i bełkotliwa.
- Opadanie kącika ust/ trudność w uśmiechaniu się.
- Niedowład, zaburzenia czucia.
- Pacjent może na jakiś czas przestać widzieć albo będzie widział podwójnie.
- Pojawią się trudności w utrzymaniu równowagi.
- Zawroty głowy, tzw. chód marynarski (chwiejny, niepewny, na szeroko rozstawionych nogach).
- Ataksja, niezborność: złapanie danego przedmiotu (trafienie do niego ręką) staje się niemożliwe.
Objawy udaru zwiastunowego (TIA) mogą obejmować:
- nagłe osłabienie lub drętwienie twarzy, ramienia lub nogi, zwłaszcza po jednej stronie ciała,
- trudności w mówieniu lub rozumieniu mowy,
- nagłe zaburzenia widzenia w jednym lub obu oczach,
- zawroty głowy, utrata równowagi lub koordynacji,
- nagły, silny ból głowy bez wyraźnej przyczyny.
Warto pamiętać, że każda półkula mózgu odpowiada za przeciwną stronę ciała. Niedowład prawej ręki lub osłabienie mięśni prawej połowy twarzy najczęściej oznacza problem w lewej półkuli mózgu, i odwrotnie.
źródło: medonet.pl
