Lipoproteina(a) to genetyczny wskaźnik ryzyka chorób sercowo-naczyniowych, który – jak podkreśla prof. Piotr Dobrowolski w rozmowie z Medonetem – ma podwyższony niemal co piąty Polak. Badanie tego parametru może być dla wielu osób sygnałem ostrzegawczym, pozwalającym na wczesne wdrożenie działań profilaktycznych. Kardiolog tłumaczy, jak rozpoznać zagrożenie i co zrobić, by zwiększyć szanse na dłuższe i zdrowsze życie.
Przez lata pacjenci byli przekonani, że wystarczy kontrolować poziom "dobrego" i "złego" cholesterolu, by ocenić ryzyko chorób serca. Jednak nawet przy prawidłowym wyniku LDL można mieć ukrytą, genetyczną predyspozycję do zawału czy udaru. Lipoproteina(a) to parametr, który dopiero zyskuje na znaczeniu, a jego oznaczenie może wyjaśnić przypadki nagłych zgonów u młodych osób z idealnym profilem lipidowym.
Jak podkreśla prof. Dobrowolski, w dobie coraz bardziej spersonalizowanej profilaktyki, Lp(a) pokazuje, jak wiele zależy od naszych genów, ale też jak dużo możemy zrobić, by zminimalizować ryzyko. Aż siedem z dziesięciu głównych czynników ryzyka chorób układu krążenia można modyfikować samodzielnie, bez konieczności wizyty u lekarza.
Czym jest lipoproteina(a) i dlaczego jest tak ważna?
Lipoproteina(a) to cząsteczka bardzo podobna do cholesterolu LDL, jednak stanowi odrębny składnik krwi. Jej poziom jest w dużej mierze uwarunkowany genetycznie – około 20 proc. populacji ma stężenie przekraczające 50 mg/dl. Prof. Dobrowolski zwraca uwagę, że podwyższony poziom tego parametru jest swego rodzaju drogowskazem na przyszłość, wskazującym, czy dana osoba znajduje się na drodze do zdrowia, czy do choroby. Podkreśla, że choć genetyczne obciążenie jest dziedziczone, nie oznacza to, że nie można nic zrobić, by zmniejszyć ryzyko.
Lipoproteina(a) pozwala wyodrębnić osoby o najwyższym ryzyku sercowo-naczyniowym, u których prawdopodobieństwo rozwoju miażdżycy, zawału serca czy udaru mózgu jest szczególnie wysokie. Z tego powodu badanie tego parametru znalazło się w programie profilaktycznym "Moje Zdrowie", skierowanym do osób w wieku 20–40 lat. Prof. Dobrowolski podkreśla, że osoby z podwyższonym poziomem lipoproteiny(a) powinny szczególnie dbać o zdrowy styl życia i kształtować właściwe nawyki, by zminimalizować skutki genetycznego obciążenia.
Jak postępować przy podwyższonym poziomie lipoproteiny(a)?
W przypadku wykrycia podwyższonego stężenia lipoproteiny(a), kluczowe jest zadbanie o pozostałe, modyfikowalne czynniki ryzyka. Im więcej dodatkowych obciążeń, tym szybciej może rozwinąć się miażdżyca i jej powikłania. Prof. Dobrowolski zwraca uwagę, że w ramach Narodowego Programu Chorób Układu Krążenia powstało narzędzie "10 dla serca", które wskazuje dziesięć najważniejszych obszarów wpływających na zdrowie serca, mózgu i układu krążenia.
Co istotne, aż siedem z tych dziesięciu czynników można kontrolować samodzielnie, bez udziału lekarza. Przykładem jest sen – jego niedobór lub zła jakość zwiększają ryzyko chorób metabolicznych i otyłości. Prof. Dobrowolski podkreśla, że ankieta "10 dla serca", dostępna w Indywidualnym Koncie Pacjenta, pozwala zidentyfikować obszary wymagające poprawy i wdrożyć odpowiednie działania profilaktyczne.
Podwyższony poziom lipoproteiny(a) nie jest wyrokiem
Wielu pacjentów obawia się, że podwyższony poziom lipoproteiny(a) oznacza nieuchronne problemy zdrowotne. Prof. Dobrowolski uspokaja, że to jedynie sygnał ostrzegawczy, a nie wyrok. Zwraca uwagę, że dwie osoby o identycznych parametrach, z których jedna ma podwyższoną lipoproteinę(a), będą różnić się ryzykiem rozwoju chorób sercowo-naczyniowych – u tej z wyższym poziomem ryzyko będzie większe. Dlatego tak ważne jest, by osoby z tym markerem były objęte odpowiednią profilaktyką.
źródło: medonet.pl
